La columna - Nadal „sco adüna“

La columna - Nadal „sco adüna“

Da Fadrina Hofmann – Bap balantschescha sün üna sopcha e prouva da metter guliv la staila da Nadal sül bös-chin. El blastemma. Sco minch’on. La staila nun es amo mai statta gualiva, ma bap prouva mincha jada da perfecziunar la pusiziun da quista staila d’or. Mamma intant paquetta aint ils ultims regals. Per furtüna vaiva la vaschina amo avuonda rollas da palperi cun sü flöchins da naiv ed anguels. Mia funcziun es sco adüna quella da metter maisa e da far la decoraziun. Ils magöls da cristal glüschan illa glüm da la saira, süllas serviettas n’haja avant amo svelt stuvü disegnar ün pêr stailinas. Quellas nu daiva simplamaing ninglur cun motiv da Nadal. Mo almain vaina pudü far hoz a bunura amo grassins per tils metter sün mincha servietta. I’s doda a tschüblar a bazegner in chadafö. El cuschina sia pulenta da Nadal – sco minch’on. Nona es ida perdavo a las tantas ed a la schlaffada da cusdrins e cusdrinas a la staziun – sco minch’on. Bainbod sarana qua e lura cumainza la gronda festa.

Livia vain aint in stüva. Ella es clitsch-cregna. „Jon ha squittà giò a mai cun sia nouva squitta dad aua“, decler’la süll’ögliada critica da mamma. „Schi va our in lobgia e picha sü il t-shirt e las chotschas cuortas per cha’l sulai süainta tuot. E lura at preparast pella tschaina“, disch mamma. Ella as volva vers bap: „E tü tirast eir oura quistas shorts. Eir scha no vain 25 grads coura, pro la festa da Nadal ans faina schics“. Bap dà amo ün sguard malcuntaint sülla staila torta e vain lura giò da la sopcha. „Nadal in lügl, quai po be esser ün’idea da tai“, disch el a sia duonna e tilla dà cun passar ün bütsch sül frunt. Eu stögl surrier.

Grazia fitg a tut ils sponsurs da LATABLA:

  • Shop online!
    Shop online!
  • Tel. 081 864 15 81
    Tel. 081 864 15 81
  • La Giuventetgna Rumantscha
    La Giuventetgna Rumantscha
  • www.quartalingua.ch
    www.quartalingua.ch
  • L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
    L’Institut dal Dicziunari Rumantsch Grischun
  • Adüna bun - cafè grischun
    Adüna bun - cafè grischun
  • www.belain.ch
    www.belain.ch
  • Tel. 081 864 01 51
    Tel. 081 864 01 51


Livia es la cuolpa cha no festagiain quist on duos jadas Nadal. Na, vairamaing es il sömmi da meis genituors la cuolpa. Australia. Emigrar lessan bap e mamma, fingià tuot mi’infanzia hana discurrü da quai. Uossa esa uschè inavant. Ed a Livia ed a mai nu resta oter co da paquettar nossas valischs. Livia s’ha vairamaing allegrada sül nouv pajais: kengurus, coalas, sablun e mar, peschs in tuot las grondezzas e culuors. Juhè. Ma lura, avant bundant ün’eivna, ha’la fat üna scuverta sgrischusa. In Australia – almain là ingio cha no vivaran in avegnir – nu daja bös-chins da Nadal! Ed in Australia nu saraja mai plü Nadal uschea sco cha no til festagiain minch’on cun nossa gronda famiglia. Davo quista scuverta d’eira Livia be moc e larmas. Mai plü l’odur da pin in stüva, mai plü sezzer in 15 vi da la maisa e tadlar las dispittas da tanta Sara e tanta Aita. Mai plü giovar UNO culs cusdrins suot maisa. Mai plü mangiar la pulenta da Nadal da bazegner...

Davo üna saira fich melancolica – intant vaiva Livia infectà eir a mai cun sia depressiun da Nadal – vaiva mamma gnü l’idea. No festagiain amo üna jada Nadal „sco adüna“. Ils invids d’eiran svelt fats. Per furtüna partan tanta Sara e cumpagnia pür ün’eivna plü tard in vacanzas a Rimini. E no, no partin puschman per cumanzar nossa nouva vita da tschella vart dal muond. Paquettà vaina tuot fingià. La chasa es bod vöda. Bun cha mamma vaiva laschà sül palantschin da nona e bazegner la roba da Nadal e la vaschella da festa.

I’s doda vuschs our in piertan. Id es ün vaira travasch coura. Nossa famiglia es rivada. Livia siglia dad üna tanta a tschella, brancla a sia cusdrinada ed es in ün’agitaziun. Adonta da las chaluors ha’la trat aint il pullover cun sü il Niculaus, quel lomin ch’ella vaiva gnü aint fingià als 24 da december l’on passà. I’m vegnan las süjuors be a tilla verer. Intant es tuot preparà pella festa. Nona vain culla platta cun toast e salmun. I dà Rimus e vin da Porto sco aperitiv. Mamma impizza las chandailas in stüva. Las tendas sun trattas per cha la clerità da la saira da stà nu disturba l’atmosfera da Nadal. Bap ha paquettà oura las plattas da bazegner culs classikers americans da Nadal. Bing Crosby chanta „I’m dreaming of a white Christmas“. Nona chantina. Tuots discuorran, rian, bap skerza cun sia sour ch’el nun ha vis daspö Nadal plü. Ils mats barattan cartinas da Panini. Eu stun ün pa da la vart e contaimpl a mia famiglia. Dandettamaing n’haja ün sentimaint profuond da comunità. Sco adüna a Nadal.

Text: F. Hofmann, Scuol
Fotografia: Pexels.com

*In "La columna" descriva Fadrina Hofmann mincha mais quai chi occuppa e movainta ad üna schurnalista e mamma in Engiadina.


Suonda LATABLA!



Dar ina nota a questa contribuziun
(0 vuschs)
Fadrina Hofmann

Autura LATABLA dapi avust 2016 - Fadrina Hofmann es creschüda sü a Scuol e viva hoz darcheu cun sia famiglia quia. Ella ha stübgià scienza da medias e comunicaziun, schurnalissem e rumantsch a l'università da Friburg. Daspö 2009 è'la redactura pro "Die Südostschweiz". Ella ha publichà plüs cudeschs e diversas istorgias.

Martgà online:

Newsletter:

Adressa d'email:

Prenum:

Num:


Il Project

Il Project

30 da fanadur 2018

pinc e provocativ: Cura che ins entra in territori rumantsch na badan ins betg che ins è uss en il territori rumantsch: Ils nums dals lieus ed ils toponims èn gia en la romania submersa, vul dir en la Valragn songagliaisa per gronda part rumantschs. Ma discurrì vegn qua dapli blers onns be pli tudestg-svizzer. Sulet tschertas expressiuns sco «viva», «l'ora» u «gletsch» èn sa mantenids en il dialect – era tranter la giuventetgna. Per far attent nua che il territori rumantsch dad ozendi cumenza ha la Giuventetgna Rumantscha (GiuRu) lantschà cun in'acziun da guerriglia durant ina not d’inviern 2014 ina champagna cun tatgaders pincs cun scrit sisur «Per Rumantsch?» e tatgà quests sin tut las tablas inscrittas be per tudestg in territori rumantsch o biling. L'acziun ha provocà e chaschunà undas in las medias...

POPULAR IN QUESTA CATEGORIA:

5 giadas fitg fraid

14 da favrer 2018

Da Silvana Derungs (DRG) –  La lingua rumantscha è ritga, uschè ritga che nus pudessan atgnamain ans servir pli savens da sias bellezzas e ritgezzas – e da tut sias...

5 bellas dunnas

16 da matg 2018

Da Silvana Derungs (DRG) –  La lingua rumantscha è ritga – uschè ritga che nus pudessan atgnamain ans servir pli savens da sias bellezzas e ritgezzas. Per exempel datti bels prenums, nizzaivels betg mo...

La columna - Chi chi nu tschercha chatta

28 da november 2017

Da Fadrina Hofmann - L’uman es ün chatschader e ramassader. La cumprouva n’haja a chasa in fuorma da duos uffants chi chattan roba da tour e mütschir. Ün insaj? Voilà...

5 bellas chauras

10 da schaner 2018

Da Silvana Derungs (DRG) – La lingua rumantscha è ritga – uschè ritga che nus pudessan atgnamain ans servir pli savens da sias bellezzas e ritgezzas. Oz datti tschintg bellas...

5 feghers Franzos

18 da fanadur 2018

Da Silvana Derungs (DRG) – La lingua rumantscha è ritga – uschè ritga che nus pudessan atgnamain ans servir pli savens da sias bellezzas e ritgezzas. Per exempel quellas influenzadas...

Jeu spetgel ...

05 da december 2017

Dad Annatina Nay - Duas figuras en in toc da teater da Samuel Beckett. Estragon e Wladimir sesanflan en in liug buc definau, sin in stradun, sper ina plonta. Els...

Banadida telefomania

21 da favrer 2018

Da Fadrina Hofmann - Chi nu cugnuoscha il mumaint da schoc scha’l telefonin es dandettamaing davent? Ed il sentimaint surleivgià cur ch’el cumpara darcheu? Il telefonin es dvanta nos cumpogn...

La columna - sex sells

23 da mars 2017

Da Fadrina Hofmann - Sex, acts criminals e catastrofas - quai sun ils temas chi’s vendan statisticamaing il plü bain in gazetta. Schi’s lavura davent da l’Engiadina dvainta plü difficil...

Go to top